All I want for Christmas is you

14/11/2014 Francisca Kramer Julie Blik

Differend, afscheid, uitvaart, Lindsay Coronel

Lindsay Coronel verloor in het voorjaar van 2013 haar moeder Marion. “Ik weet nog precies hoe ze het ons vertelde. Ik was thuis en mijn broer moest ook naar huis komen. Toen wist ik al dat het niet goed was.”

“Mijn moeder had al een tijdje last van haar buik en had in het ziekenhuis gelegen voor onderzoek. Eerst dachten ze aan een navelbreuk omdat haar navel een beetje naar buiten kwam. Achteraf bleek de tumor in haar darmen zo groot dat hij op de binnenkant van haar navel duwde. De darmkanker was al uitgezaaid, er was niks meer aan te doen. De dokters gaven haar een half jaar.

Mijn moeder en ik waren ontzettend close. Vroeger was ik echt een papa’s kindje, maar later trok ik meer naar mijn moeder. Ze was een erg mooie vrouw, veel mensen dachten dat ze Italiaanse was. Dat was ze niet, maar ze kon wel ontzettend goed Italiaans koken. Ze was mijn vader tegengekomen toen ze begin dertig was. Op zich een mooi verhaal, want ze hebben elkaar leren kennen omdat hun beider exen een relatie kregen. Mijn moeder wilde heel graag kinderen en dus kwamen mijn broer en ik. Mijn vader had al kinderen uit zijn vorige huwelijk. We hadden een fijne jeugd, gingen veel naar het circuit in Zandvoort waar mijn vader en mijn halfbroers raceten. En daarna steevast eten bij Napoli in Haarlem.

Nieuwe realiteit

Toen mijn moeder kanker kreeg, studeerde ik net in Amsterdam, maar woonde nog thuis. Op het moment dat je hoort dat je moeder doodgaat, stort je wereld in. Maar omdat het proces geleidelijk gaat, wen je er toch aan, gek genoeg. Je maakt plaats voor de nieuwe realiteit en beseft: ik moet het nu doen. Alsof je alle jaren die je normaal gesproken samen nog zou hebben in dat halve jaar moet compenseren. Mijn moeder richtte de liefde die ze nog in zich had volledig op haar kinderen. Ook zij voelde: ik moet het nu doen. Gelukkig bleef ze nog twee jaar leven, mede dankzij een behandeling in Duitsland. Dat is heel belangrijk voor ons geweest, die laatste tijd samen.

Mijn moeders laatste wens was om met het gezin nog een keer op vakantie te gaan. Oman trok haar heel erg, dus dat moest het worden. We gingen eerst naar haar nichtje dat in Dubai woont. Superleuk was het en met mijn moeder ging het hartstikke goed. Maar toen we in het resort in Oman aankwamen, kreeg ze vreselijke pijn in haar buik en er zat maar een ding op: naar het ziekenhuis. Dat moet je eigenlijk niet willen in Oman waar de voorzieningen een stuk minder modern zijn dan bij ons. De dagen die volgden waren verschrikkelijk. Terwijl mijn moeder in dat ouderwetse ziekenhuis lag waar ze niks voor haar konden doen, zat ik elke avond met mijn vader en broer in dat resort te eten. Zonder mama. Een middagje maar heeft ze daar kunnen genieten.

Na drie dagen hebben we haar laten ontslaan en de tickets omgeboekt zodat we terug konden naar Nederland. Dat was ongelofelijk spannend, want als je zo ziek bent, kun je geweigerd worden. Stewardessen zitten niet op een overlijdensgeval te wachten aan boord van het vliegtuig en een noodlanding is onbetaalbaar. We besloten het erop te wagen. Gelukkig bleken de stoelen naast mijn moeders plek onbezet en onder het mom van rugpijn heeft ze de hele reis plat gelegen. Eenmaal thuis moest ze in het ziekenhuis van Hilversum in quarantaine omdat ze uit een Omaans ziekenhuis kwam. Na die week werd ze naar huis gestuurd: ze was uitbehandeld, de artsen konden niets meer voor haar doen.

Bergkristal heeft haar nog wel enige verlichting gegeven; een tip van mijn tante die nogal spiritueel is ingesteld. Nadat ze deze edelsteen een paar dagen bij haar buik had gedragen, verdween wonder boven wonder de pijn uit haar buik en begon ze weer een beetje op te leven.

Kindernamen

“Toen ze zieker werd en duidelijk werd dat het niet lang meer zou duren, ben ik naast haar gaan slapen, op de bank naast haar bed. Ik hielp haar waar ik kon en wilde zoveel mogelijk bij haar zijn. Een van de ergste dingen van doodgaan vond ze dat ze onze kinderen nooit zou leren kennen. Daarom gaf ik haar een namenboekje en vroeg haar de namen te kiezen om haar zo toch een belangrijke rol in het leven van de kinderen te geven die ik hopelijk op een dag zal krijgen. Ze heeft drie jongensnamen en vier meisjesnamen gekozen die ik zeker zal gebruiken.

Ik had nog meer met haar willen doen. Een trouwjurk samen uitzoeken bijvoorbeeld. Achteraf heb ik er spijt van dat ik dat niet heb geregeld. Ik ben al mijn hele leven dol op trouwen en alles wat ermee te maken heeft. Als we vroeger langs een trouwjurkenwinkel liepen, zeiden mijn ouders: ‘Kijk, een Lindsaywinkel.’ Dat mijn moeder straks niet op mijn huwelijk zal zijn, vind ik onverdraaglijk.

Differend, afscheid, uitvaart, Lindsay Coronel

“Sommige ballonnen waren zo zwaarbeladen met kaartjes dat ze niet opstegen. Dat was eigenlijk wel grappig en zorgde voor een wat lossere sfeer.”

Lindsay Coronel

Euthanasie wilde ze niet, maar wel palliatieve sedatie. De dag voor ze zou gaan slapen, heeft ze de tekst ingesproken van een filmpje over haar leven dat ik samen met mijn beste vriend en mijn vriend heb gemaakt en dat we op haar begrafenis hebben laten zien. Ondanks dat dat haar eigen idee was, wachtte ze tot het allerlaatste moment om het in te spreken. Je kon horen hoe ontzettend ziek en moe ze was.

Haar stervensproces was niet mooi. Nadat de sedatie was ingezet, heeft het nog vijf dagen geduurd voordat ze stierf. Dagen waarin ze vaak onrustig was en naar mijn idee nog veel heeft meegekregen van wat er om haar heen gebeurde. Ook bleek ze doorligwonden te hebben. Dat ze misschien nog veel heeft geleden, vind ik een afschuwelijke gedachte.

Samen met Michael, mijn vriend, zat ik voetbal te kijken op de bank. Het bed met mijn moeder stond achter ons en daarnaast op een stoel zat mijn vader. Zoals ik al heel lang gespitst was op haar ademhaling, zo luisterde ik ook nu. Opeens merkte ik dat ik haar niet meer hoorde en sprong overeind.

Onwezenlijk

Haar bijna letterlijk te zien weggaan, was een bizarre ervaring. Anders dan mijn vader en broer had ik de gedachte niet toegelaten dat ze zou overlijden. ‘Ze is er toch nog?’, dacht ik. Met als gevolg dat mijn rouwproces pas op dat moment begon. Lange tijd heb ik gedacht dat ze terug zou komen. Natuurlijk, ik wist wel dat ze was overleden, maar de gedachte dat ik haar nooit meer zou zien, was zo onwezenlijk dat die zich niet in mij verankerde. Nu pas, na ruim anderhalf jaar, begin ik een klein beetje te beseffen dat ze er niet meer is.

Na een overlijden moet er zoveel geregeld worden. De kist, de kaarten, de uitvaart. Omdat mijn moeder zo van salamanders hield en uit het buitenland altijd salamanders meenam voor thuis aan de muur, heb ik een salamander op haar kaart laten zetten met voetstapjes erachter. Als symbool voor de afdruk die zij op de wereld heeft achtergelaten.

Haar uitvaartceremonie hebben we zo persoonlijk mogelijk proberen te maken. Ik las een gedicht voor, mijn broer vertelde een grappige herinnering, mijn vader sprak en ook mijn moeders broer. Haar zusje kon het niet. Op alle stoelen lag een stukje papier met een pen en er stonden ballonnen. Iedereen had iets opgeschreven als herinnering aan mijn moeder; later, toen we de kist hadden neergezet op de begraafplaats hebben we die ballonnen opgelaten, als eerbetoon aan haar. Sommige ballonnen waren zo zwaarbeladen met kaartjes dat ze niet opstegen. Dat was eigenlijk wel grappig en zorgde voor een wat lossere sfeer. Daarna gingen we aan de wijn en bitterballen, precies zoals zij dat wilde.

Kerstboompje

Mijn moeder was een natuurmens en hield enorm van tuinieren. Op een heel mooie begraafplaats in Bussum die ze zelf had uitgezocht, kozen wij haar plekje. Alsof ze in een grote tuin ligt, met prachtige bomen en kleurrijke struiken. En vlakbij haar moeder die daar ook begraven ligt.

Kerst was echt van ons. Zodra er kerstbomen waren, haalden we er een in huis en dan hadden we een geweldige middag. We haalden de mooie ballen tevoorschijn waar we zo zuinig op waren, de piek, de kleine bijzondere versieringen en zetten dan keihard de kerst-cd van Mariah Carey op en blèrden ongegeneerd mee. Op de eerste kerst zonder haar, heb ik een klein boompje bij haar graf gezet en versierd, met uit mijn telefoon ‘All I want for Christmas is you’ wat ik traditiegetrouw meeblèrde.

Met mijn vader en mij is het een tijdje moeilijk geweest. We raakten verwijderd van elkaar, maar de laatste tijd gaat het beter. Onlangs zijn we samen naar Curaçao geweest, waar hij mij de plekken heeft laten zien waar mijn moeder graag was.

Ik heb veel van mijn moeder geleerd. De belangrijkste les die ze mij heeft meegeven is: kies op het juiste moment voor jezelf. Zelf was ze daar op cruciale momenten niet toe in staat; iets waar ze altijd spijt van heeft gehad. En ook zei ze: ‘Vind iemand die het beste in jezelf naar boven haalt en andersom’. Ik denk dat ik diegene wel heb gevonden en ik ben blij dat mijn moeder hem nog heeft gekend. Vlak voor ze ziek werd, kregen Michael en ik een relatie. Ik hoop dat ze op de een of andere manier meekrijgt dat het goed gaat tussen ons.”