‘De dood is verdrietig, maar niet eng’

13/10/2015 Francisca Kramer Julie Blik

Differend, afscheid, uitvaart, Aker Uitvaarten, Simone Remmen, Ilona Molhuysen

Elke dag de dood op je stoep. Dat is het leven van Simone Remmen en Ilona Molhuysen. Samen runnen zij de Wassenaarse vestiging van AKER uitvaarten. “Wij proberen van elk afscheid iets moois te maken.”

Op de hoek van een pleintje in het oudste stukje Wassenaar, vlak tegenover de kerk, is Simone druk aan het bellen met een leverancier terwijl ze ondertussen koffie maakt. Ilona komt een kwartier later binnenvallen, tussen twee afspraken door, waaronder een ‘wensengesprek’ met een mevrouw die alvast nadenkt over haar dood.

Ze kennen elkaar van hun studietijd en werden toevallig allebei huwelijksfotograaf. Naast huwelijken begon Simone steeds meer uitvaarten te fotograferen en Ilona had zelf een aantal keer van dichtbij met een begrafenis te maken. Allebei voelden ze geregeld: dit kan anders. Simone en Ilona begonnen aan de opleiding die anderhalf jaar duurde. Een naam voor hun nieuwe bedrijf was al gedeponeerd en een kantoor in Wassenaar hadden ze al op het oog. Toen werden ze benaderd door de zusjes Ingrid en Cynthia, die AKER uitvaarten aan het opzetten waren. “Hun visie van transparantie en een persoonlijke touch sloot goed aan bij die van ons. En omdat een groter bedrijf achter ons prettig voelde, besloten we met hen in zee te gaan”, vertelt Simone.

Laveren

“Het was direct spot on”, vult Ilona aan. “Je kunt niet even een stukje uitvaart doen, je moet er voor de volle honderd procent in. Op het moment dat er een melding komt – en dat is gemiddeld 45 keer per jaar – worden alle afspraken voor dat moment afgezegd.” Simone: “Vanaf de start hebben we alles samen gedaan waarbij er al gauw een natuurlijke rolverdeling ontstond. Na een melding gaan we zoveel mogelijk samen naar een familie en terwijl de een het gesprek voert, doet de ander het regelwerk en haalt desnoods broodjes. Vooral zo’n eerste dag is enorm hectisch. De familie is vaak verlamd en wij laveren voorzichtig tussen de emotionele en de zakelijke kant.”

Simone vergelijkt dit proces wel met de geboorte van een baby. “Beide zijn het grote life events met enorm intensieve dagen. Als je zoiets mag begeleiden, ontstaat er een enorme band. Je bent als buitenstaander zo nauw betrokken dat je in die dagen een beetje onderdeel van de familie wordt. Je maakt de emoties mee en zorgt dat het hele proces in goede banen wordt geleid.

Differend, afscheid, uitvaart, Aker Uitvaarten, Simone Remmen, Ilona Molhuysen

‘Als wij voor de deur van een overledene staan, staan we even stil en voelen we zijn of haar aanwezigheid’

Simone Remmen Ilona Molhuysen

Alhoewel dat de mooie kant van het vak is en, zoals Ilona en Simone zeggen: ‘We doen het écht met liefde’, is er ook een andere kant. De kant van het 24 uur per dag beschikbaar moeten zijn, ook in het weekend, ook op je verjaardag, ook in vakanties, ook om 4 uur ’s nachts.

Ilona: “Je privéleven komt dan echt op een héél laag pitje te staan, want alles moet op dat moment wijken voor het regelen van de aankomende uitvaart. De tijdsdruk is hoog, maar wij proberen de nabestaanden aan alle kanten te ontzorgen. Dus naast de logische aspecten zoals verzorging, opbaring van de overledene, het uitzoeken van de kist en het opstellen van de annonce proberen wij ons echt te verplaatsen in de sfeer van de familie. Wat past bij hen? Een kerk, crematorium of misschien juist een mooi landhuis, verbouwde boerderij of een strandtent om de afscheidsdienst te houden? Dit alles uitzoeken kost veel tijd en gepuzzel, en de familie moet al zoveel keuzes maken in deze emotionele dagen. Daarom is onze rustige, maar duidelijke en toegewijde begeleiding zo belangrijk.”

Eenzaamheid

Welk afscheid hen het meest is bijgebleven, vinden ze lastig te zeggen. “Elk afscheid is bijzonder en elk afscheid verdrietig”, zegt Ilona. “Natuurlijk denken we meteen aan Chrisje, het meisje van zeven en het eerste kindje waarvoor we de begrafenis verzorgden. Dat vergeet je nooit meer. Maar vergis je niet in het verdriet bij oudere mensen die hun wederhelft verliezen met wie ze misschien al zestig jaar samen waren. Hun kinderen wonen vaak verspreid over het land en de dood van hun man of vrouw betekent vaak het begin van grote eenzaamheid. ‘Nu krijg ik nooit meer een kopje thee op bed’, zei een weduwe eens. Dat greep me enorm aan. Wat is haar perspectief nog? Ze kan nog gemakkelijk tien jaar leven of langer, maar een nieuw leven begin je op die leeftijd vaak niet meer.”

Ook noemen ze het baby’tje van drie maanden. Ilona: “Dan kom je daar op bezoek en zie je een perfect mannetje in zijn wippertje op tafel staan, wetend dat hij er over een maand waarschijnlijk niet meer is vanwege een spierziekte. Zijn zusje van twee speelt om je heen, de ouders zijn net verhuisd vanwege de gezinsuitbreiding…”

Ze noemen ook Dennis, de jongen van 24 van wie ze de uitvaart mochten doen. Simone: “Hij verongelukte op de A1 door toedoen van een spookrijder. Patsboem uit het leven. Een enorm populaire jongen, bijna afgestudeerd. Hij had een hele warme vriendenkring, op zijn begrafenis was ruim negenhonderd man. Als liedje werd Happy van Pharell gekozen, een nummer dat echt bij hem paste. Bijna een jaar na zijn dood mochten we met zijn vrienden en voetbalelftal meedoen aan een flashmob op dat liedje op het Amstelveld in Amsterdam als verrassing voor zijn ouders. Dat was zo geweldig. Toen Pharell een paar weken later door Humberto Tan werd geïnterviewd in RTL Late Night, wist hij van Dennis. Zijn ouders waren ook bij de uitzending aanwezig om Pharell te bedanken. Kippenvel.”

Opgetild

Misschien is dat wel wat Simone en Ilona zo uniek maakt. “We proberen van ieder afscheid iets persoonlijks te maken, in de geest van de overledene.” Dat dit niet alleen geldt voor populaire jonge mensen, blijkt wel uit het verhaal van de vrouw van zeventig die overleed. “Ze was enig kind geweest, net als haar beide ouders, en had geen man of kinderen. Ze leefde een geïsoleerd bestaan. Dan kun je de makkelijke weg kiezen en een anonieme uitvaart organiseren, maar dat voelde voor ons niet goed. We zijn naar haar huis gegaan, hebben de sfeer geproefd, kleren gekozen uit haar kast. Haar huis was een chaos, maar ze bleek een prachtig onderhouden tuin te hebben. Op een mooi landgoed hebben we daarom een intiem afscheid georganiseerd met veertig gasten uit de straat. Na afloop kregen we zoveel complimenten. ‘Wat hebben jullie haar opgetild’, hoorden we.”

Spiritueler

Door dagelijks bezig te zijn met de dood is de angst ervoor verdwenen. Ilona: “Ik was vroeger als de dood voor de dood. Door het overlijden van mijn beide ouders en mijn zusje, alle drie aan kanker, was ik er zo op gefixeerd dat ik bijna vergat te leven. Nu weet ik: de dood is onvermijdelijk en niet eng. En juist omdat het leven elke dag afgelopen kan zijn, moet je er zoveel mogelijk bewust van genieten.”

Simone: “Dit werk heeft ons beiden spiritueler gemaakt. Dat was ik misschien altijd al, maar door zoveel met de dood in aanraking te komen, weet ik: het houdt niet op. Nee, bewijs heb ik daarvoor natuurlijk niet, maar altijd als wij voor de deur van een overledene staan, staan we even stil en voelen we zijn of haar aanwezigheid. Vaak blijkt ons gevoel later heel goed te kloppen met wat we horen van de familie en terugzien in het huis. Alles gaat gewoon door, de dood is hooguit een fysieke verwijdering.”