Drie levens tegelijk

02/03/2015 Francisca Kramer Julie Blik

Differend, afscheid, uitvaart, Marion van t Klooster, Don van Kampen

Een levensgenieter pur sang moet hij zijn geweest. ‘Never a dull moment’, aldus zijn vrouw Marion, met wie hij al vanaf de collegebanken samen was. Don van Kampen overleed op 3 augustus 2014 door een motorongeluk in Italië. Hij was 57 jaar.

Het was zo’n mooie route, had haar vader haar verteld, toen hij die ochtend op zijn motor stapte. Als zij en haar broer de kans kregen, zouden ze hem ook moeten rijden. Toen Floor (24) hem die middag opbelde om te zeggen dat ze onderweg waren, besloot Don om hen tegemoet te rijden. “We zouden dan samen de rest van het weekend doorbrengen in zijn huis in Bagnoregio waar ook zijn beste vriend Claudio was.” Floor en haar broer Joris vonden Don, dood in een greppel langs de kant van de weg.

“We hebben geen idee wat er is gebeurd”, vertelt zijn andere dochter Sofie. “Er waren geen remsporen, maar misschien heeft een auto hem geraakt en is de bestuurder doorgereden.” “Of misschien is hij uitgeweken voor een konijntje”, vult zijn vrouw Marion aan. Feit is dat hij viel, zijn nek brak en op slag dood moet zijn geweest. “Hij heeft geen pijn geleden, dat vind ik een enorme troost”, zegt Sofie.

Don was een man die drie levens tegelijk leefde. Als advocaat, als voetbalcoach van het team van zijn dochter, als jazzmuzikant, als fervent wijnliefhebber, als familyman, als vrouwenliefhebber, als Italiëganger, waar hij ook een huis had. Zijn cadeau aan zichzelf was twee maanden Italiaans studeren aan de universiteit van Perugia als het zakelijk een goed jaar zou zijn. In Perugia had hij een appartement gehuurd.

Schok

De schok was enorm. “Ik kon niet geloven dat hij dood was”, vertelt Floor. “We wisten we ook niet zeker. We belden het alarmnummer, maar daar sprak niemand een woord Engels. Uiteindelijk ben ik teruggereden naar Prodo, het dichtstbijzijnde dorpje. Een dorp dat bestaat uit 1 straat en waar stomtoevallig twee Nederlanders wonen. Zij zijn met ons meegegaan en hebben alles voor ons geregeld. Zonder hen hadden we het niet gered.”

Hun moeder Marion was op dat moment in Noordwijk, bij haar broer en schoonzus. “Ik heb Floor en Joris meteen naar Nederland laten vliegen”, vertelt ze. Don kwam pas op vrijdag, vijf dagen na zijn dood. Floor: “Ondanks dat ons was verzekerd dat zijn lichaam gebalsemd en gekoeld zou worden, was dat niet gebeurd waardoor hij niet meer toonbaar was en mama en Sofie geen afscheid van hem hebben kunnen nemen.” Marion: “Italië is het slechtste land om als buitenlander in dood te gaan. Ze zijn daar niet gewend om met dode lichamen om te gaan omdat iedereen daar direct de muur in wordt geschoven.” Sofie: “Gelukkig waren er wel foto’s van papa gemaakt vlak na het ongeluk, zodat we toch een beeld hadden en waardoor zijn dood ook realiteit werd. Het was zo onwerkelijk.”

Als gezin zijn ze nog closer geworden dan ze al waren. “Je kruipt bij elkaar na zo’n verlies”, legt Floor uit. “Maar we moesten er achter komen dat iedereen zijn verdriet anders uit en we allemaal op een andere manier met onze frustraties omgaan.” De therapeut waar Don en Marion samen ook waren geweest, leerde het gezin rouwen om hun man en vader. Floor, die haar vader vond, kreeg daarnaast ook EMDR – een traumaverwerkingstherapie.

Huwelijk in New York

Marion: “Don en ik zijn na 29 jaar samenwonen in mei 2010 getrouwd. We gingen naar New York met z’n allen, maar Sofie mocht niet mee vanwege schoolonderzoeken. De enige reden waarom ze vrijstelling kon krijgen was een begrafenis of een huwelijk. ‘Dan gaan we trouwen’, bedacht Don. In New York zeiden Don en Marion ja tegen elkaar. Om een half jaar later uit elkaar te gaan. “Papa ging vreemd”, vertelt Sofie. “Misschien was ik heel naïef, of misschien wilde ik het ook niet weten”, zegt Marion. “Ik had in elk geval geen idee.” Het huwelijk spatte uit elkaar. Sofie: “Papa was in die periode ook niet te genieten. Hij was vaak boos en onredelijk. Dus we vonden het alleen maar goed dat ze uit elkaar gingen.” Maar elkaar helemaal loslaten lukte niet. Marion: “We hadden beiden een abonnement op NRC Next. Daarin schreef een relatietherapeut columns over de valkuilen binnen relaties. Don en ik lazen die columns allebei. Toen eind 2012 duidelijk werd dat we niet zonder elkaar konden, heeft Don hem gemaild en gevraagd of we met hem konden praten. Dankzij die therapie hebben we elkaar veel beter leren begrijpen en zijn we weer samengekomen. We besloten voorlopig te blijven latten – een vorm die voor ons allebei heel goed werkte.”.

Differend, afscheid, uitvaart, Marion van t Klooster, Don van Kampen

‘Ik moet mijn dromen aanpassen. We wilden samen oud worden in het huis in Italië’

Marion

Juist doordat het gezin weer zo close was, herinneren Sofie en Floor hun vader als de man van wie ze zo hielden en op wie ze zo ontzettend trots waren. “Hij was enorm stimulerend”, vertelt Sofie. “Ik zit op voetbal en dat het nu zo goed gaat, heb ik aan hem te danken. Ook qua opleiding heeft hij me een schop onder m’n kont gegeven. Hij was er de afgelopen twee jaar altijd als ik hem nodig had. Ik vind het ontzettend moeilijk dat ik dat nooit voor hem terug kan doen.”

Floor: “Hij deed altijd wat hij beloofde. Hij was zo’n man die niet alleen fantaseerde, maar het ook deed.”

Marion: “Een maand voor zijn dood zijn we met z’n allen gaan parachutespringen. We waren helemaal high na afloop. Typisch Don om dat te organiseren.”

Floor: “Papa was een man van extremen. Hij kon ook extreem boos worden, vooral in onze puberteit. Dan ging hij echt te ver en was ik soms bang voor hem. Maar gelukkig was alles de laatste twee jaar helemaal goed. Door de scheiding en latere hereniging zijn we veel hechter geworden en eindelijk over onze gevoelens gaan praten.”

Sofie: “Het troost me dat hij op zijn hoogtepunt is doodgegaan, hij was echt gelukkig. En hij heeft het altijd gezegd: als ik doodga, dan is het op de motor.”

Begrafenis Italiaanse stijl

Op tafel ligt een prachtig gedrukt boek met voorop de foto van Don’s kist en zijn vrouw, zoon en dochters eromheen, samen met zijn beste vrienden, lopend door de straten van Utrecht, langs alle plekken waar Don heeft gewoond. Het huis in de Tuinstraat waar Floor en Sofie zijn geboren, zijn studentenhuis in de Haverstraat, het huis in de Parkstraat waar het gezin vanaf 1995 heeft gewoond. Voorop fietste een agent die het verkeer tegenhield voor de lange, lange stoet die door de binnenstad slingerde. Daarvóór was de viering geweest in de Geertekerk. Met olijfbomen op het podium en na afloop een buffet met Italiaanse hapjes, verzorgd door Marions broer en schoonzus, die een evenementenlocatie hebben in Noordwijk (Klooster). Trots vertellen zijn dochters het verhaal bij de foto’s en hoe ze geprobeerd hebben hun vader te eren door zijn leven te vieren op een manier die bij hem paste. Met wijn, muziek en mooie woorden. Zoon Joris heeft alle aarde op de kist van zijn vader geschept en weigerde hulp. Hij wilde het perse zelf doen.

Don is nog maar een half jaar dood. Marion en de kinderen doen hun best verder te leven zonder hun grote liefde en vader. Marion: “Ik moet mijn dromen aanpassen. We wilden samen oud worden in het huis in Italië en mijn huis aanhouden als pièd-a-terre en in zijn huis in de Parkstraat appartementen maken voor de verhuur. Gelukkig had ik al heel erg mijn eigen leven, in die zin val ik niet in een groot gat. Ik werk fulltime als gerechtsauditeur en ben dus lid van de rechtelijke macht. Overigens ook vaak een oorzaak van discussie tussen Don en mij. Hij wilde als advocaat altijd zijn gelijk halen terwijl rechters juist van de nuance zijn. Wij hadden het altijd gedaan, haha.”

Onlangs is Marion naar het huis in Italië geweest. “Omringd door zijn spullen voelde ik me thuis, heel fijn was dat.” Ook bezocht ze, als een vorm van afscheid, de plek waar Don verongelukte. “Zijn vriend had er een mooi gedenkteken geplaatst. Heel aandoenlijk.”.

Marco Ippoliti, een bevriende jonge Italiaanse kunstenaar, heeft een beeld gemaakt voor bij het graf van Don. Het is een zwaan. In de klassieke oudheid het symbool van kunstenaars en musici. Dat symboliseert Don: levenskunstenaar en muziekfanaat.