‘Ik leidde mijn gezin zoals mijn bedrijf’

03/02/2017 Francisca Kramer Ruud Hoornstra

Differend, afscheid, uitvaart, Freddy Nyhof

Als directeur van een miljoenenbedrijf was Freddy Nijhof vaker niet dan wel thuis. Zijn vrouw zorgde voor hun vier kinderen. Na haar dood zag hij zich genoodzaakt het roer om te gooien. Hij stapte uit het familiebedrijf om voor zijn gezin te gaan zorgen. ‘Ik had het haar beloofd’.

Het begon allemaal in 1995 met een plekje op haar kaak. Agnes, toen 35 en moeder van vier kinderen, was nooit ziek, maar dit vertrouwde ze niet helemaal. De uitslag was heftig: melanoom. Een onzekere periode volgde. Met weliswaar perioden van rust, maar uiteindelijk met een desastreuse afloop. Agnes overleed, 43 jaar oud. Freddy bleef achter met hun vier kinderen: Maaike (17), Maarten (16), Marije (13) en Mirjam (8).

Inmiddels is het dertien jaar later. In zijn kantoor van transportbedrijf Nijhof Wassink in Rijssen, vertelt Freddy (58) over de periode die zijn hele leven in een ander perspectief plaatste. Voor hem ligt het boek dat hij over Agnes liet maken. Een lijvig werk met hoofdstukken vanaf Agnes’ vroegste jeugd tot aan haar dood. Precies vijf jaar na haar overlijden werd het gepresenteerd. Freddy: “Ik heb het gedaan voor mijn kinderen. Kijk, de oudsten herinneren zich haar nog goed, maar onze jongste was nog zo klein. Het is belangrijk om te weten waar je vandaan komt en welke rol je moeder speelt in je leven.”

Ze leerden elkaar kennen op de voetbalclub. Freddy, een talentvol speler van SVZW in zijn woonplaats Wierden, nam na de wedstrijd altijd hetzelfde recept: eerst twee colaatjes, dan pas een biertje. Agnes’ vader bestierde de bar van het clubhuis en Agnes hielp hem. Freddy: “Terwijl Agnes de colaatjes voor me neerzette, klaagde ze waarom zij die avond niet was uitgenodigd op het feest van mijn vader. Hij vierde zijn twaalfenhalf jaar zelfstandig ondernemerschap. Agnes’ ouders waren uitgenodigd en haar zussen – zij hadden banden met het bedrijf – maar zij niet. ‘Dan ga je toch met mij mee’, riep ik spontaan. Die avond kregen we verkering. Een mooi cadeau want die dag was ik jarig, ik werd achttien.”

Sociaal

Agnes was een harde werker, een doorzetter, vertelt Freddy. “Ze stond altijd voor iedereen klaar en was heel sociaal. Ze kon ook goed zeggen waar het op stond. Ze kon sturen met haar ogen. Ook in het familiebedrijf speelde ze een belangrijke rol. Iedereen kende haar, bij lief en leed toonde ze altijd haar betrokkenheid.”

Freddy herinnert zich nog goed het moment dat duidelijk werd dat de reguliere geneeskunde geen heil meer zag in behandeling. In het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis wachtten ze samen op de uitslag van de scan. Agnes had kort daarvoor hevige hoofdpijnen gehad. Migraine, dachten ze. Daar had ze vaker last van en Freddy had extra zware medicatie gehaald. In plaats daarvan bleek de verklaring te liggen in twee tumoren in haar hoofd. Een daarvan was inoperabel en levensbedreigend.

De twee besloten niet lijdzaam af te wachten. Freddy: “In Zwitserland zat een autoriteit op het gebied van melanomen. Maar ook hij had geen oplossing en stelde een nieuwe experimentele chemotherapie voor. Daarop vertrok het stel naar Harlingen voor een zogeheten hoogfrequentietherapie en ging daar zelfs wonen. “Een alternatieve behandeling die later volledig is afgebrand door het programma Radar, maar de resultaten waren in eerste instantie spectaculair. De tumor in Agnes’ hoofd slonk van 4×4 centimeter naar 2×2. Freddy: “We waren in juichstemming want dat betekende dat die tumor in 9 weken met 75% was geslonken terwijl reguliere artsen zeggen dat melanoomtumoren niet kleiner kunnen worden, hooguit gestabiliseerd.

Differend, afscheid, uitvaart, Freddy Nyhof

‘Daar hebben we haar condoleance gehouden. Het was de keuze tussen klein en intiem of heel groot.’

Freddy Nijhof

Dit was het, dachten we. Het was een prachtige zomer en we hadden het gevoel dat we op de weg terug waren.” Na de zomer ging het echter alsnog mis. Agnes werd ziek en later blind. Van het ene op het andere moment kon ze niks meer zien. Ze werd zieker en zieker en binnen enkele weken werd duidelijk dat haar dood onafwendbaar was. Freddy: “De avond dat ik terug naar huis reed om de kinderen te vertellen dat hun moeder niet meer beter zou worden, staat in mijn geheugen gegrift.”

Drie weken voor haar overlijden, kwam Agnes thuis. Ze sliep veel, maar had tussendoor heldere momenten. Freddy: “Ze moet hebben gevoeld dat ze zou overlijden; de avond voor ze stierf, wilde ze alle kinderen bij zich hebben. Op de vroege ochtend van 19 december 2003 overleed ze.”

Condoleance in bedrijfshal

De begrafenis werd een enorme happening, vertelt Freddy. Hij staat op van zijn bureau, loopt naar het raam en wijst een grote loods aan verderop op het bedrijfsterrein. “Daar hebben we haar condoleance gehouden. Het was de keuze tussen klein en intiem of heel groot. Er tussenin was niet mogelijk vanwege de vele relaties en Agnes’ rol in het bedrijf. We wilden iedereen de kans geven afscheid te nemen.” De dag voor de begrafenis werd er een speciale bijeenkomst gehouden voor de medewerkers uit Polen, waar Nijhof Wassink ook vestigingen heeft. “Het was ongelofelijk druk”, vertelt Freddy. “Op de dag van de begrafenis werden de belangstellenden met bussen vervoerd van de bedrijfshal waar de condoleance was, naar de kerk, de begraafplaats en weer terug. Er waren tweeduizend mensen.”

Het was de dag voor Kerst. Freddy: “We hadden afgesproken dat die avond haar moeder en vriendinnen die voor haar hadden gezorgd bij ons zouden slapen. Op Eerste Kerstdag hadden we nog een brunch en daarna zou iedereen weggaan.” Dat moment vergeet Freddy nooit meer. “Daar zaten we dan. Mijn kinderen en ik. We keken elkaar een beetje stom aan, totdat Maaike, de oudste opstond en zei: ‘Aan de slag’. Het huis was een zooitje en met z’n allen begonnen we op te ruimen en af te wassen. Een ongelofelijk sterke actie voor een meisje van zeventien. Daarmee zei ze dat we niet bij de pakken moesten neerzitten, maar ons leven weer moesten oppakken.”

‘Onze kinderen zijn belangrijker dan het bedrijf’

Het idee om weer terug te gaan naar de zaak was letterlijk onverdraaglijk voor Freddy. “De gedachte alleen al deed me bijna over m’n nek gaan.” In de gesprekken met Agnes had Freddy haar moeten beloven hun kinderen prioriteit te geven en zijn werk op een lager pitje te zetten. ‘Onze kinderen zijn belangrijker dan het bedrijf’, had ze gezegd. Alhoewel hij de druk sterk voelde om zijn directeurspositie weer in te nemen, besloot Freddy de belofte aan zijn vrouw na te komen.

De oplossing bleek dichterbij dan gedacht. “Een goede vriend was directeur bij Volvo in Engeland. Hij had mijn zoon en mij uitgenodigd om na de begrafenis een weekendje over te komen om de zinnen te verzetten en samen een voetbalwedstrijd te bezoeken. Tijdens dat weekend vertelde hij dat hij het niet meer zo naar z’n zin had op z’n werk. Niet lang daarna vroeg ik hem of hij Nijhof Wassink wilde leiden. Lang hoefden we er niet over te praten. Zijn voorwaarden, bestuurlijke vrijheid en geen achteruitgang in salaris, kon ik inwilligen.” Het bleek een gouden zet. Samen met zijn zus Jogé bleef Freddy wel in de Raad van Bestuur van het familiebedrijf, waardoor hij toezicht bleef houden op de grote lijnen, maar zich niet meer hoefde te bemoeien met de dagelijkse leiding. Freddy had zijn handen vrij voor zijn gezin.

Waar zijn de notulen

Dat ging niet zonder slag of stoot. “Ik wist niet eens hoe de afwasmachine werkte.” De directeur besloot dezelfde aanpak te volgen als bij zijn bedrijf. “Ik belegde regelmatig een vergadering met mijn kinderen waar alle lopende zaken werden besproken, van de hond uitlaten tot wie de boodschappen. Ik liet zelfs notulen maken en als ik die na twee weken nog niet had, vroeg ik waar ze bleven. Ik was niet heel streng, maar leerde ze wel: afspraak is afspraak. Ze mochten zelf hun zakgeld bepalen, maar moesten dan wel eerst met berekeningen de hoogte van het bedrag verantwoorden.”

Ondanks dat de middelbareschooltijd van de oudste kinderen niet optimaal is verlopen, is Freddy apetrots op wat er van zijn kinderen is geworden. Hij noemt dat het hoogtepunt van de afgelopen jaren. “Het zijn mooie volwassen mensen geworden, weliswaar met een rugzakje”, zegt hij met tranen in zijn ogen. Zeven jaar later nam Freddy weer een directeurspositie in die hij vorig jaar weer overdroeg aan zijn opvolger. De dagelijkse leiding laat hij graag aan een ander over, inmiddels ook weer een ex-Volvo-directeur. Niet geheel toevallig, want dat is het bedrijf waar Nijhof-Wassink al 50 jaar alle trucks van betrekt.

Nieuwe liefde

Een paar jaar na Agnes’ overlijden, ontmoette hij zijn nieuwe liefde, Karin. Freddy vertelt het als een goed verhaal. “Een paar weken per jaar gaat de eigenaar van onze stamkroeg in Wierden op vakantie en gooit hij de zaak dicht. Met een paar gasten spraken we af een paar keer naar een andere kroeg te gaan in dit geval naar Hengelo. Daar stapte Karin binnen. We raakten in gesprek, dat duurde tot half zeven de volgende ochtend, toen ik in de taxi naar huis stapte. Om 8 uur moest ik weer op want mijn dochters deden mee aan een concours hippique. Om vier uur die middag belde ik haar op, ze lag nog in bed. ‘Ga douchen, we gaan uit eten’, zei ik. Toch duurde het nog drie jaar voor de twee officieel een relatie kregen. In juli 2012 trouwden ze in Oostenrijk. Een dag voor de trouwdienst was er eerst een herdenkingsdienst voor Agnes. “Dat was heel erg mooi en gaf ruimte aan het verleden en aan de toekomst.”