Samen door de dood

25/08/2015 Francisca Kramer Julie Blik

Differend, afscheid, uitvaart, Peter Verstoep, Carla Smink

Soms neemt het leven een wending die zelfs in de slechtste film ongeloofwaardig zou zijn. Toch is die wending de realiteit waar Peter Verstoep en Carla Smink in leven. Zonder de dood van hun dierbaren waren zij nooit bij elkaar gekomen.

Na een moeilijke scheiding was Peter, toen 40 jaar, weer tot over zijn oren verliefd. In Annet had hij een vrouw gevonden die genoot van zijn aanwezigheid, zijn aandacht en misschien ook wel van zijn bravoure. Annet, genezen van borstkanker, was ook net gescheiden en samen met Peter begon ze vol vertrouwen aan een nieuwe start.

Peter: “We waren anderhalf jaar samen en woonden net in een nieuw huis. Annet en ik hadden het goed samen. Tot die ene vrijdag. ’s Avonds moesten we bij de neuroloog komen; Annet bleek uitzaaiingen in haar hersens te hebben. Ze zou nog een week of tien te leven hebben, schatten de artsen in.”

Twee dagen later verongelukte zijn dochter Iris, 17 jaar. Op weg naar carnaval botste ze met een vriendin op de scooter tegen een auto. Ook haar vriendin overleefde het niet.

Hoe je dan nog door kan gaan? “Dat vroeg ik mezelf niet af”, zegt Peter. “Je bent in shock en langzaam maar zeker kom je weer bij. Op zo’n moment gaat de wereld aan je voorbij en kijk je met verbazing uit het raam om te zien dat er mensen gewoon naar hun werk gaan.”

Dertien weken na Iris’ dood, overleed Annet, 49 jaar.

Gedragen

Peter: “Wat een grote rol speelt in mijn veerkracht, is mijn geloof. Daar heb ik heel veel kracht uit gehaald. Ik kreeg op de een of andere manier energie, kon bezig zijn en denk dat ik gedragen ben door God.” Wat ook helpt: “Ik ben er heilig van overtuigd dat Iris en Annet het nu beter hebben.”

De zware periode in zijn leven zag Peter als een proeve van bekwaamheid waarvoor hij werd gesteld. “Het voelde alsof iemand tegen me zei: ‘Nou Peter, laat maar eens zien wat je in huis hebt.’ En ik dacht: nu komt het erop aan. Nu moet ik laten zien wat ik waard ben.” De een maakt er wat van, de ander wordt geplaagd door verlamming. Peter besloot voor Annet te gaan zorgen en haar tot haar dood zo goed mogelijk te begeleiden.

Het is nu bijna zes jaar later. Peter zit weer op de bank. Weer naast een nieuwe liefde. Weer in een nieuw huis. “Ik ben weer gelukkig”, zegt hij volmondig. “Er zijn nu dagen of soms wel weken dat ik er niet meer aan denk. Wat me wel verdrietig maakt, is de gedachte aan Iris en dat ik niet weet hoe ze er nu had uitgezien. Ze zou nu 23 zijn geweest. Een paar jaar geleden kwam ik bij haar graf en lagen er prachtige rode rozen. Vlak voor ze overleed, was Iris een mode-opleiding begonnen en haar klas had nu het diploma gehaald. Ze zijn toen met z’n allen bij Iris’ graf geweest. Dat raakte me diep.”

Andere man

Inmiddels heeft Peter een relatie met Carla, 53. Drie van haar vier kinderen wonen bij hen, de oudste dochter woont inmiddels samen. Ze kenden elkaar al langer, ook uit de kerk, net als Peter en Annet. Peter: “Ik had Carla al eerder gespot. Toen ik na mijn scheiding weer toe was aan een relatie, nodigde ik vrouwen uit die ik leuk vond. Ook Carla. Maar zij vond me maar niks.”

Carla: “Mijn man Johan had met Peter te maken gehad bij werkzaamheden voor de kerk. ‘Daar kun je niet van op aan’, had hij gezegd. En daar had hij toen ook wel een beetje gelijk in. Peter had een dik vlies om zich heen. Maar door de dood van zijn dochter en Annet zag ik een andere man ontstaan. Als zoiets je overkomt, vormt dat je en komt je ware karakter naar boven. Ik ging met andere ogen naar hem kijken.”

Differend, afscheid, uitvaart, Peter Verstoep, Carla Smink

‘Het kán dus toch weer, het ultieme gevoel van vertrouwdheid, dat je op iemand kunt rekenen’

Peter Verstoep & Carla Smink

Carla was bezig haar leven als alleenstaande moeder van vier kinderen zo goed mogelijk te leiden. Haar man Johan was in 2006 overleden na een dubbele longtransplantatie. Hij was toen 46. Carla toen 44, bleef achter met hun vier kinderen van 15, 13, 11 en 9.

Carla: “Ik was emotioneel niet voorbereid op Johans dood. Natuurlijk wisten we beiden dat er grote risico’s kleefden aan een dergelijke ingreep. Maar je kiest ervoor omdat je wilt leven, omdat je hoopt op een betere levenskwaliteit. Johan had al heel lang zwakke longen en ging steeds verder achteruit. Hij zag zichzelf niet langer rondlopen met een zuurstoffles, hij wilde zo graag nog een paar goede jaren hebben. Oud zou hij sowieso niet worden. De overleving na een longtransplantatie was toen gemiddeld zeven jaar.”

Rouw in drie stukken

Carla: “Zijn dood was een grote schok. Tot het laatste moment had ik de hoop gehad dat hij het zou redden. Toen dat niet gebeurde, kwam ik erachter hoe weinig ruimte we elkaar hadden gegeven om over de dood te praten. We waren allebei alleen maar bezig geweest met overleven.” Om Johans dood te verwerken, hielp het Carla om haar rouw in drie stukken te hakken. Het leven met Johans voortschrijdende ziekte en de zorg die hij steeds meer nodig had, daarna de vier weken in het ziekenhuis in Groningen en daarna zijn dood. Carla: “Door het zo op te delen, werd het enigszins overzichtelijk en kon ik aan de verwerking beginnen. Eerst de eerste vijf jaar doorkomen, daarna zien we wel verder.”

Haar werk in het onderwijs gaf Carla structuur en afleiding. Dat de jongste negen was, betekende ook dat het net lukte om het zonder extra hulp voor elkaar te krijgen. Carla: “Waar ik bang voor was, was dat ik signalen van mijn kinderen zou missen en het contact op de een of andere manier kwijt zou raken. De oudsten zaten in de puberteit en het verlies van een vader is zoiets groots.” Afzonderlijk van elkaar zijn alle vier de kinderen in therapie geweest. Carla: “Inmiddels geloof ik dat iedereen er vrij aardig uitgekomen is, dat we het gered hebben. Daar ben ik ontzettend trots op. Ik hoop dat we samen altijd ruimte blijven houden om te blijven praten over het missen van hun vader.”

Hoe ze het zelf gedaan heeft? “De film honderd keer aan me voorbij laten trekken. Eerst gebeurde dit, toen dat, steeds opnieuw. Zo heeft het een plek gekregen. En ik heb ontzettend veel sociale steun gehad en toegelaten. We wonen in een dorp waar familie en vrienden makkelijk langskomen. En ja, dan gebeurt het ook dat je bij de kassa van de supermarkt staat en de emmer overloopt. Dat was dan maar zo. Ik accepteerde mijn verdriet.”

Cadeaukinderen

Peter en Carla hebben samen een groot huis laten bouwen waar voor iedereen plek is. Peter: “Mijn eigen zoon woont al zelfstandig en de kinderen van Carla zie ik als mijn cadeaukinderen, die heb ik erbij gekregen. En het gaat best goed. Carla’s zoon kwam laatst thuis met een vriend. ‘Dit zijn mijn ouders’, zei hij. Dat vond ik mooi. Natuurlijk word ik nooit zijn vader, die kan niet vervangen worden. Maar ik mag wel samen met Carla voor zijn kinderen zorgen.

Nee, natuurlijk is het niet altijd pais en vree en ze leefden nog lang en gelukkig. Maar door alles wat we hebben meegemaakt, krijg je wel relativeringsvermogen en kun je goed kiezen voor wat echt belangrijk is in het leven. Ik heb nogal een groot ego en heb geleerd daar overheen te stappen. Vroeger vocht ik door tot het gaatje. Maar strijd voeren zorgt voor adrenaline en dat maakt onrustig en levert negatieve gevoelens op.”

Carla doet niet aan strijd. “Ik maak geen ruzie.”

Carla is vooral verbaasd dat het dus kan, nog een keer iemand vinden bij wie je je zo vertrouwd voelt, iemand die er als vanzelfsprekend is. “Natuurlijk, je mist een deel, bijvoorbeeld dat Peter en ik samen geen kinderen hebben gekregen. Maar boven alles ben ik dankbaar, dat je het leven toch weer te pakken kunt krijgen. Het kán dus toch weer, het ultieme gevoel van vertrouwdheid, dat je op iemand kunt rekenen. Na 25 jaar samen met Johan, zat hij in mijn vezels, je vormt deels dezelfde identiteit. Na zijn dood dacht ik: ik blijf altijd alleen.”

Peter lacht. “Geluk is een raar ding.”